محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

299

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

در حال به كليساى سان‌سالوادور تبديل شد « 10 » . بعضى از اكابر مسلمانان بر اين اعمال اعتراض مىكردند ولى حرفشان به جايى نرسيد . ساكنان البيازين در محلهء خود موضع گرفتند و از پيمان‌شكنى مسيحيان به خشم آمدند ولى كاردينال خيمنس حاكم شهر براى اقناع ايشان به سكوت و سكون كوشش بسيار نمود و تعهدات شفاهى داد « 11 » . كاردينال خيمنس به وحشت‌افكنى خويش ادامه داد ، حتى دست به اعمال وحشيانه‌اى زد از اين قرار كه هرچه توانست از كتب عربى در غرناطه و ربضهاى آن گرد آورد و در ميدان باب الرمله بزرگترين ميدانهاى شهر روى هم انباشت و آتش زد . در ميان آنها بسيارى قرآنهاى بديع و آراسته و هزارها مجلد كتب در ادبيات و علوم طعمهء حريق شد . از كتبى كه گردآورده بودند سيصد مجلد در طب و علوم جدا كردند و به دانشگاهى كه در شهر الكالادهنارس ( يا قلعهء هنارش ) تأسيس كرده بود بردند . دهها هزار مجلد كتاب عربى كه حاصل ميراث فكرى اسلامى در اندلس بود به آتش كشيده شد « 12 » . تنها ما نيستيم كه عمل خيمنس را به عنوان يك عمل وحشيانه نكوهش مىكنيم ، حتى متفكران غرب هم او را تقبيح مىكنند . مثلا خاورشناس ايتاليايى كشيش سكيا

--> ( 10 ) . كليساى rodavlaS naS هنوز هم در جاى مسجد قديم البيازين برپاى است و در عقب آن چند طاق از مسجد قديم باقى است . ( 11 ) . . IIIXX paC . I , dibi : lomraM led siuL ( 12 ) . مورخان اسپانيايى در شمار كتب عربى كه به اين آتش بيداد سوخته است اختلاف دارند . دروبلس ed . E selbaR كه يك قرن بعد در كتابى در زندگى كاردينال خيمنس به نام zenemiX lanidraC led sanazaH y adiV al ed odinepmoC نوشته شمار كتابها را يك ميليون و پنج هزار نوشته . و برمندت دوپدارثا azardeP ed . B كه بعد از او به اندك زمانى كتاب خود به نام adarnarG ed acitsaiselcE airotsiH را تأليف كرده شمار كتابهاى سوخته شده را صد و بيست و پنج هزار مجلد تخمين زده . بعضى ديگر تنها پنج هزار مجلد گفته‌اند . كنده هشتاد هزار مجلد نوشته و اين به عقل نزديكتر است ، رجوع كنيد : seton 154 . P , allebasI dna . dreF : ttocserP